Βασικοί κανόνες για επιτυχές trading
1.Η αγορά σε πληρώνει να είσαι πειθαρχημένος
Το να κάνεις trading με πειθαρχία θα βάλει περισσότερα λεφτά στην τσέπη σου και λιγότερα έξω από αυτή. Η μοναδική αλήθεια για τις αγορές είναι ότι η πειθαρχία αύξησε τα κέρδη
2.Να είσαι πειθαρχημένος σε κάθε trade κάθε μέρα και η αγορά θα σε ανταμείψει
Το να είναι κάποιος πειθαρχημένος είναι το πιο σημαντικό αλλά δεν είναι κάτι που το κάνεις για κάποιο διάστημα και μετά το σταματάς, πχ σαν να κόβεις το κάπνισμα και το ξαναρχίζεις και λες ότι έχεις κόψει το κάπνισμα αλλά καπνίζεις που και που και κάνα τσιγάρο, δε σημαίνει ότι το έχεις κόψει. Έτσι και στο trading αν είσαι πειθαρχημένος στα 9 από τα 10 trades δε σημαίνει ότι είσαι πειθαρχημένος trader.Αυτό γιατί εκείνη τη μία μέρα που δε θα είσαι πειθαρχημένος μπορεί να πληγωθείς πάρα πολύ οικονομικά. Η πειθαρχία πρέπει να γίνεται πράξη κάθε μέρα σε κάθε trade.
3.Πάντα να μειώνεις το μέγεθος των συναλλαγών σου όταν δεν πας καλά στο trading
Πολλοί traders ακολουθούν αυτή την τακτική, γιατί να συνεχίζεις να χάνεις πχ σε μια θέση 5 συμβολαίων ανά συναλλαγή ενώ θα μπορούσες να τη μειώσεις στο 1 συμβόλαιο ανά συναλλαγή .Αν έχω δυο λανθασμένες συναλλαγές στη σειρά μείωνα τον αριθμό συμβολαίων μου σε 1 και αν οι επόμενες 2 συναλλαγές μου είναι κερδοφόρες επαναφέρω τον αριθμό συμβολαίων μου στο αρχικό.
4.Ποτέ μη γυρίζεις μια κερδοφόρα θέση σε ζημιογόνα
Όλοι έχουμε παραβεί αυτόν τον κανόνα. Παρ’ όλα αυτά πρέπει να προσέχουμε να μην το κάνουμε αυτό που έχουμε να κάνουμε εδώ είναι με το παράγοντα της απληστίας αγορά σε αντάμειψε γιατί πήρες μια συγκεκριμένη θέση αλλά δεν είσαι ικανοποιημένος με αυτό το ποσοστό κέρδους .Μένεις στη θέση και σιγά σιγά αντί να βγάζεις και άλλο κέρδος αρχίζεις και χάνεις και αυτά που είχες και καταλήγεις ακόμη και να έχεις κ ζημιές σημαντικές.
Δεν υπάρχει λόγος να είσαι άπληστος. Είναι απλά ένα και μόνο trade.Θα κάνεις πολλά trades κατά τη διάρκεια της ημέρας και πολλά παραπάνω τις επόμενες μέρες. Ευκαιρίες υπάρχουν πάντα στην αγορά. Να θυμάσαι: Κανένα trade δεν πρέπει να σου χαλάσει την την απόδοση σου κατά την διάρκεια της ημέρας.Μην είσαι άπληστος.
5.Το μεγαλύτερο σου κέρδος δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μεγαλύτερη σου ζημιά
Κράτα σημειώσεις με τις συναλλαγές που κάνεις κατά τη διάρκεια της ημέρας .Αν πχ το μεγαλύτερο σου κέρδος είναι 5 μονάδες στον FTSE25 μην αφήσεις ένα ζημιογόνο trade να ξεπεράσει αυτές τις 5 μονάδες.
6.Ανέπτυξε μια μεθοδολογία και μείνε σε αυτή .Μην αλλάζεις στρατηγικές από μέρα σε μέρα
Θα πρέπει να ακολουθείς μια συγκεκριμένη μεθοδολογία όποια και να είναι αυτή αρκεί να την ακολουθείς βάση των κανόνων που έχεις θέσει.Αν έχεις μια μεθοδολογία και δεν έχει δουλέψει σε μια συνεδρίαση μην πας σπίτι και προσπαθήσεις να βρεις κάποια άλλη. Αν αυτή είναι επιτυχημένη σε πάνω από τις μισές σου συναλλαγές , μείνε σε αυτή.
7.Να είσαι ο εαυτός σου. Μην προσπαθείς να είσαι κάποιος άλλος
Όλα μου τα χρόνια σαν trader παίζω συνήθως 10 συμβόλαια ανά συναλλαγή. Πολύ θα ήθελα να έπαιζα 50 ή 100 συμβόλαια τη φορά όπως άλλοι συνάδελφοι , αλλά δεν έχω ούτε το συναισθηματικό αλλά ούτε το ψυχολογικό προφίλ για τόσο μεγάλα μεγέθη συναλλαγών. Δεν πειράζει, γνωρίζω ότι για να νιώθω άνετος θα πρέπει να παίζω μεταξύ 5-10 συμβόλαια ανά συναλλαγή. Τυπικά αν έπαιζα πάνω από 10 συμβόλαια δε θα ένιωθα άνετα και πολύ πιθανόν να έχανα μονό και μονό από ψυχολογικούς λόγους. Μάθε να δέχεσαι το μέγεθος των συμβολαίων που νιώθεις άνετος είσαι ο εαυτός σου.
8.Θέλεις πάντα να είσαι ικανός να ξαναπαίξεις την επομένη μέρα
Ποτέ μη βάλεις τον εαυτό σου σε μια θέση οπού θα χάσει περισσότερα χρήματα από αυτά που μπορεί.Δεν υπάρχει χειρότερο συναίσθημα από το να θέλεις να παίξεις και να μην μπορείς επειδή δεν έχεις επαρκές χρηματικό υπόλοιπο. Καλό θα είναι να υπάρχει ένα ανώτατο ποσό ημερήσιας ζημιάς πχ 100€.Αν φτάσεις αυτό το ποσό κλείσε τον υπολογιστή .Υπάρχει πάντα η επόμενη μέρα.
9.Κερδισε το δικαίωμα να κάνεις μεγαλύτερες συναλλαγές
Πολλοί νέοι traders θεωρούν ότι επειδή έχουν 25000$ στο λογαριασμό τους μπορούν να κάνουν συναλλαγές των 5 με 10 e-mini S&P συμβόλαια. Αυτό δεν μπορεί να είναι αλήθεια. Αν δεν μπορείς να κάνεις με ένα συμβόλαιο κερδοφόρο trading τι σε κάνει να πιστεύεις ότι μπορείς να το κάνεις με 10;Όταν καταφέρεις να έχεις επί δέκα συνεχόμενες μέρες κερδοφόρες συναλλαγές με 1 συμβόλαιο τότε θα έχεις κερδίσει το δικαίωμα να αυξήσεις σε δυο τον αριθμό των συμβολαίων σου που κάνεις trade.
10.Βγες από τις χαμένες θέσεις σου
Δεν είσαι χαμένος αν είσαι σε μια θέση που χάνει. Θα είσαι όταν καταλάβεις ότι αυτή η θέση δεν είναι σωστή και παρόλα αυτά συνεχίζεις να την έχεις.Είναι απίστευτα ακριβές το πως όταν νιώθουμε μέσα μας άσχημα σημαίνει ότι κατι δεν πάει καλά στη θέση που έχουμε πάρει. Καιρός να βγούμε από αυτή.
Κάθε trader έχει ζημιογόνες συναλλαγές κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης .Μια τυπική ημέρα συνεδρίασης αποτελείται από 33% ζημιογόνα trades, 33% χωρίς κέρδος ή ζημιές και 33% κερδοφόρα. Προσπαθώ να βγω από τις ζημιογόνες πολύ γρήγορα. Δεν μου κοστίζουν πολύ. Άρα είτε έχω χάσει ή έχω βγει από τη συναλλαγή με μηδέν ζημιά κέρδος στα δυο τρίτα των συναλλαγών μου στο τέλος της ημέρα επιστρέφω σπίτι νικητής.
11.Η πρώτη ζημιά είναι και η καλύτερη
Με το που θα καταλάβεις ότι η θέση που έχεις πάρει δεν είναι σωστή θα πρέπει να βγεις από αυτή αμέσως. ’’Δεν είναι χαμένη θέση μέχρι να βγεις από αυτή’’ και ΄΄Μην ανησυχείς θα γυρίσει η αγορά’’ είναι κάτι που ακούγεται συχνά από traders.Όταν ακούς κάτι τέτοιο σημαίνει ότι πρέπει να βγεις από τη θέση αυτή γιατί δεν πρόκειται να γυρίσει η αγορά….
12.Μην ελπίζεις και προσεύχεσαι
Αν το κάνεις θα χάσεις: Όταν ήμουν νέος trader και χωρίς πειθαρχία , δεν μπορώ να σας πω πόσες φόρες προσευχόμουν στο Θεό των μετοχών και των παραγώγων και αυτό όταν η θέση που είχα πάρει δεν ήταν σωστή. Μπορεί να προσευχόμουν και για μια δυναμική παρέμβαση στην αγορά πχ από την ΕΚΤ. Τελικά κατάλαβα ότι τέτοιες προσευχές δεν έπιασαν ποτέ τόπο και σύντομα έπρεπε να εγκαταλείψω τη θέση μου.
13.Μη σε νοιάζουν τα νέα, είναι παρελθόν
Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί τόσοι πολλοί traders παρακολουθούν όλη μέρα CNBC, MSNBC, Bloomberg κτλ. Όλοι αυτοί που μιλάνε εκεί ξέρουν πολύ λίγα πράγματα από τη δυναμική της αγοράς και από το πώς επηρεάζονται οι τιμές στην αγορά. Πολλοί λίγοι έχουν πραγματοποιήσει συναλλαγές για τον εαυτό τους σε οποιοδήποτε χρηματιστήριο παρ’ όλα αυτά θεωρούν ότι είναι ειδικοί.
Γεγονός είναι ότι οποιοδήποτε νέο ακούς από αυτούς τους τύπους η αγορά το έχει ήδη τιμολογήσει και θεωρεί ότι πλέον είναι παλιό νέο. Μην κάνεις συναλλαγές βάση αυτών των νέων. Είναι πια πολύ αργά.
14.Μην κερδοσκοπείς. Αν το κάνεις θα χάσεις
Όλα τα χρόνια που ασχολούμαι με το trading και έχω συνομιλήσει με διαφόρους traders ποτέ δεν έχω δει κάποιο επιτυχημένο κερδοσκόπο. Είναι αδύνατο να κερδοσκοπείς συνέχεια και να πετυχαίνεις μεγάλα κέρδη. Μην γίνεσαι κερδοσκόπος. Γίνε trader.
Λιγότερα και πιο γρήγορα κέρδη (scalping) είναι η απάντηση.H πιθανότητα να έχεις μια κερδοφόρα μέρα ή εβδομάδα αυξάνεται αν κάνεις πιο κοντινές συναλλαγές. Μικρά κέρδη και ακόμη μικρότερες ζημιές.
15.Μάθε να σου αρέσει να χάνεις λεφτά
Αυτός ο κανόνας είναι ίσως και ο πιο περίεργος. Πολλοί ρωτάνε ΄΄Τι εννοείς να μου αρέσει να χάνω λεφτά; Είσαι τρελός;’’
Όχι δεν είμαι τρελός αλλά αυτό που εννοώ είναι ότι θα πρέπει να συνηθίσεις την ιδέα ότι θα έχεις και χαμένα trades κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης οπότε θα πρέπει να βγαίνεις γρήγορα από αυτά. Μάθε να σου αρέσει κάτι τέτοιο. Θα σου σώσει πολύ από το επενδυτικό σου κεφάλαιο και θα σε κάνει καλύτερο trader.
16.Aν η θέση σου δεν οδηγεί πουθενά σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είναι καιρός να βγεις από αυτή.
Υπάρχει ένας κανόνας που σχετίζει την ροή του κεφαλαίου. Το κεφάλαιο των συναλλαγών είναι που κινεί την αγορά προς τα πάνω ή προς τα κατω.Αν είναι περισσότερες οι εντολές αγορών οι τιμές ανεβαίνουν και το αντίθετο.
Όταν η αγορά είναι στάσιμη αυτό υποδεικνύει ότι οι συμμετέχοντες στην αγορά στην παρούσα φάση είναι ικανοποιημένοι με τις τιμές αυτές θα ήθελες να είσαι μέσα στην αγορά σε τέτοιες περιόδους. Είναι χάσιμο χρόνου κεφαλαίου και ενέργειας. Είναι καλύτερο να περιμένεις να δεις κάποια κινητικότητα στην αγορά και να τοποθετηθείς αναλόγως.
17.Ποτέ μην παίρνεις μεγάλες ζημιές. Μόνο μια μεγάλη ζημιά μπορεί να σε πονέσει
Ανέτρεξε στους κανόνες 5,8,10,11 και 15.Αν ακολουθείς αυτούς τους κανόνες δε θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσεις τον κανόνα 17.
Οι μεγάλες ζημιές σε αποτρέπουν από το να έχεις μια κερδοφόρα ημέρα. Ότι κερδοφόρο μικρό trade που με κόπο έχεις κάνει όλη μέρα γίνεται παρελθόν. Οι μεγάλες ζημιές θα σε καταστρέψουν συναισθηματικά και ψυχολογικά .Παίρνει πολύς καιρός μέχρι να ανακτήσεις την εμπιστοσύνη στον εαυτό σου μετά από μια μεγάλη ζημιά.
18.Βγάζε λίγο κέρδος κάθε μέρα
Όταν ήμουν νέος trader στόχος μου ήταν να βγάζω 3-5 μονάδες στο συμβόλαιο του δείκτη την ημέρα. Μπορεί να μη σου φαίνεται πολύ αλλά αν το δεις σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου πχ σε ετησία βάση το κέρδος είναι μεγάλο.
Είναι καταπληκτικό το πόσο γρήγορα κτίζεις το χαρτοφυλάκιο σου βγάζοντας λίγα κάθε μέρα.
19.Κυνήγα μικρά κέρδη και όχι υπερκέρδη
Μιας και δε ξέρω κανέναν επιτυχημένο κερδοσκόπο, δεν γνωρίζω κανένα trader που μπαίνει σε ένα trade περιμένοντας να βγάλει μια περιουσία από αυτό και μόνο. Δεν πρέπει να προσεγγίζεις ένα trade με αυτόν τον τρόπο.Μερικές φορές μπορεί να συμβεί αλλά θα είναι θέμα τύχης και όχι ικανοτήτων.
20.Με συνοχή κτίζεις την αυτοπεποίθηση σου
Τι ωραίο που είναι να γνωρίζεις κάθε φορά που πας στο γραφείο σου ότι αν ακολουθείς τους κανόνες , έχεις πειθαρχία και μένεις αφοσιωμένος στην στρατηγική σου , η πιθανότητα να έχεις μια επιτυχημένη ημέρα είναι πολύ υψηλή.
21.Κανε τα ίδια είδη συναλλαγών ξανά και ξανά
Ένας οικοδόμος που κτίζει τούβλα πάει κάθε μέρα στη δουλειά του και κάνει το ίδιο πράγμα, με τον ίδιο τρόπο.Το ίδιο ισχύει και για τους traders.Δες ξανά τους κανόνες 6 και 20.Δεν έχω αλλάξει μεθοδολογία τα τελευταία δέκα χρόνια , άρα είμαι κάτι αντίστοιχο με το παράδειγμα του οικοδόμου.
22.Μην αναλύεις κάτι πολύ και μη διστάζεις τόσο να το κάνεις θα χάσεις
Πολλές φορές έχω ακούσει traders να λένε ότι ήξερα ότι θα κάνει αυτό η αγορά ή το άλλο , αλλά παρόλα αυτά δεν πήραν κάποια θεωρούταν τους ρώτησα γιατί το έκαναν αυτό η απάντηση ήταν η ίδια: Δεν ήθελα να κυνηγήσω την αγορά. Ήθελαν μπουν στην καλύτερη θεωρητικά τιμή ή μόνο δυο από τους τρεις δείκτες που βλέπουν ήταν στις σωστές τιμές για να πάρουν κάποια θέση. Το αποτέλεσμα όλου αυτού του δισταγμού είναι ο trader να προέβλεψε σωστά αλλά το κέρδος του να είναι μηδενικό. Δεν πληρωνόμαστε σε αυτό το επάγγελμα αν δεν κάνουμε συναλλαγή. Μην αναλύεις πολύ ένα trade.Τοποθετήσου και μετά διαχειρίσου τη θέση σου. Αν είσαι λάθος βγες. Αλλά δε θα είσαι ποτέ σωστός αν δεν κάνεις κάποιο trade.
23.Ολοι οι traders είναι ίσοι απέναντι στην αγορα
Όλοι ξεκινάμε τη μέρα μας το ίδιο. Όλοι ξεκινάμε από το μηδέν. Όταν χτυπήσει το κουδούνι ανάλογα με το πώς θα τοποθετηθούμε στην αγορά και πως αισθανόμαστε θα αναδείξει το υπόλοιπο της ημέρας. Αν ακολουθήσεις τους κανόνες θα πας καλά. Αν όχι δε θα κάνεις κάτι ιδιαίτερο.
24.Η αγορά καθορίζει τι είναι δίκαιο και τι όχι
Η αγορά πάει όπου θέλει εκείνη. Δε τη νοιάζει τι λες εσύ και εγώ δεν κάνει χάρες. Δεν κάνει κακό σκόπιμα σε κανέναν.Η αγορά έχει πάντα δίκιο.
Πρέπει να μάθεις να σέβεσαι την αγορά .Θα σε τιμωρήσει αν δεν παίζεις με τους κανόνες. Μαθε να παίζεις με αυτούς με πειθαρχία και θα ανταμειφτείς.
Αναβαλόγλου Γιώργος
