Η Ελλάδα επέλεξε να μείνει στη ζώνη του ευρώ το περασμένο καλοκαίρι, όταν κέρδισε ένα νέο πακέτο διάσωσης με αντάλλαγμα την υπόσχεση για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις και δημοσιονομική εξυγίανση.Η διαφωνία για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων καθυστερεί την ολοκλήρωσης της πρώτης αξιολόγησης του προγράμματος. Ως αποτέλεσμα, τα λεφτά από το πρόγραμμα δεν έχουν ακόμη εκταμιευτεί, πλησιάζοντας σιγά σιγά προς τη μεγάλη αποπληρωμή που έχει να κάνει η χώρα μας τον Ιούλιο προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.Υπάρχει μια παρατεταμένη αίσθηση του deja vu, ότι δηλ θα ζήσουμε πάλι ένα καλοκαίρι του 2015.Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι τόσο ανησυχητική όσο φαίνεται, και ο κίνδυνος Grexit είναι πολύ χαμηλότερος από ότι ήταν πέρυσι.
Ένα τρίτο πρόγραμμα διάσωσης ύψους 86 δις ευρώ για τρία χρόνια αποφασίστηκε για την Ελλάδα πέρσι το καλοκάιρι.Από τότε, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας έχει μεταφέρει περίπου 21 δις ευρώ στην Ελλάδα. Τα υπόλοιπα κεφάλαια θα είναι διαθέσιμα μετά την πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος. Οι ελληνικές αρχές , υποστηρίζουν ότι οι συντάξεις αποτελούν τη μοναδική πηγή εισοδήματος για πολλές οικογένειες που πλήττονται από την ανεργία. Από την άλλη πλευρά του θέματος, οι πιστωτές θέλουν η χώρα να τηρήσει τις δεσμεύσεις της: πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ το τρέχον έτος, 1,75% το 2017 και 3,5% το 2018. Ο προϋπολογισμός με τα στοιχεία εκτέλεσης από την κεντρική κυβέρνηση δείχνει μια βελτίωση της δημοσιονομικής πολιτικής το 2015 από το 2014. Η εικόνα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα καλύτερη από την πλευρά των εσόδων, όπως φαίνεται από το παρακάτω διάγραμμα, που απεικονίζει τη ροή των εσόδων κατά τους 12 μήνες μέχρι το Φεβρουάριο σε σύγκριση με τον προηγούμενο.
Το παραπάνω μας δείχνει ότι τα έσοδα φέτος είναι πολύ καλύτερα από πέρσι κατά τη διάρκεια της κρίσης, την ίδια χρονική περίοδο. Μέρος της καλύτερης απόδοσης του Φεβρουαρίου φαίνεται να αντικατοπτρίζει την άφιξη των μεγαλύτερων επενδυτικών επιχορηγήσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πιστωτές περισσότερο ανησυχούν για την ικανότητα των αρχών – ή την επιθυμία – να τηρήσουν τις υποσχέσεις τους μακροπρόθεσμα. Απουσιάζει μια απότομη μεταστροφή στις οικονομικές προοπτικές, οπότε ο μόνος τρόπος για την επίτευξη αυτών των υψηλών στόχων μπορεί να είναι οι προσπάθειες εξυγίανσης. Ακόμα και τότε, δεν υπάρχει καμία εγγύηση επιτυχίας, διότι τα μέτρα θα μπορούσαν να είναι τελικά αντιπαραγωγικά, εφόσον σπρώξουν προς τα κάτω για την οικονομία μας.[expander_maker more=”Διαβάστε περισσότερα” less=”Διαβάστε λιγότερα”] Όπως φαίνεται από το παρακάτω διάγραμμα, η Ελλάδα δαπανά περισσότερα για τις συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση ,με όλες σχεδόν τις χώρες του ΟΟΣΑ – ακόμη και μετά από δύο μεταρρυθμίσεις από το 2010. Ένας από τους λόγους για την εν λόγω κατάταξη είναι η κατάρρευση του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της κρίσης. Ένας άλλος λόγος είναι η ηλικία του πληθυσμού. Περισσότερο από το 20% των Ελλήνων ήταν 65 ετών και άνω το 2014, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη μετά την Ιταλία και τη Γερμανία.
Απομονωμένη από τις διεθνείς αγορές χρέους , η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται από τα χρήματα του προγράμματος για να ικανοποιήσει τις ανάγκες χρηματοδότησής της. Με την αξιολόγηση να εκκρεμεί , τα λεφτά είναι σε αναμονή.Η Ελλάδα οφείλει να επιστρέψει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων € 2.400.000.000 από τα ομόλογα που λήγουν στις 20 Ιουλίου Οι πιστωτές έχουν προειδοποιήσει από την αρχή ότι πιθανή ελάφρυνση του χρέους θα μπορούσε να λάβει χώρα μόνο μετά την πρώτη αξιολόγηση.” Οι διαφωνίες σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος δεν είναι το μόνο που κρατά πίσω τις συνομιλίες για ελάφρυνση του χρέους. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και οι ευρωπαίοι πιστωτές φαίνεται να διαφωνούν για το μέγεθος της απαιτούμενης δημοσιονομικής προσπάθειας. Το ΔΝΤ ζήτησε επίσης κάποια μορφή ελάφρυνσης του χρέους χωρίς την οποία αρνείται να συμμετάσχει στο τρίτο πακέτο διάσωσης. Η Ελλάδα χρειάζεται να βγεί από αυτό το φαύλο κύκλο προτού βρεθεί σε κρίση και πάλι. Παρόλα αυτά, η κατάσταση δεν είναι τόσο τραγική όσο ήταν πέρυσι. Τότε, οι διαπραγματεύσεις ήταν για ένα εντελώς νέο πακέτο διάσωσης. Τώρα, αυτό υπάρχει και τα κεφάλαια έχουν ήδη διατεθεί. Επιπλέον, οι τράπεζες έχουν ανακεφαλαιοποιηθεί και οι αναλήψεις μετρητών από αυτές έχουν σταματήσει, τουλάχιστον για τώρα. Η Ελλάδα θα είναι σε θέση να αποπληρώσει την ΕΚΤ – αυτή τη φορά, το ερώτημα είναι λιγότερο το πώς αλλά το πότε.
Αναβαλόγλου Γιώργος
Ασφαλιστικός & Χρηματοοικονομικός Σύμβουλος
Head of Derivatives Guardian Trust S.A[/expander_maker]
