Η απόφαση της ΕΚΤ να μη δέχεται πλέον ελληνικά κρατικά ομόλογα αποτελεί μία κίνηση που θα αυξήσει το κόστος για τις ελληνικές τράπεζες αλλά μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία, τονίζει το πρακτορείο Reuters.
“Η άρση του waiver μπορεί να αναγκάσει τις ελληνικές τράπεζες να αναζητήσουν μία πιο ακριβή πηγή χρηματοδότησης μέσω του ELA. Εν τούτοις, η λήξη του προγράμματος αποτελεί κομβικό σημείο και ένδειξη ότι η Ελλάδα είναι επαρκώς υγιής για να σταθεί στα πόδια της. Επομένως, μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών προς την ελληνική οικονομία, αντισταθμίζοντας το πρόσθετο κόστος χρηματοδότησης” σημειώνει το Ρόιτερ. Οι ελληνικές τράπεζες δανείζονται λίγο περισσότερα από 8 δισεκ. από την ΕΚΤ και τώρα θα πρέπει να υποβάλουν ένα άλλο είδος εγγύησης για να διατηρήσουν την πρόσβασή τους σε αυτό το ποσό. Ωστόσο, πηγή που γνωρίζει την υπόθεση δήλωσε ότι η στροφή προς τον ELA θα είναι περιορισμένη και ότι το όριο του ELA για τις ελληνικές τράπεζες που είναι στο 8,4 δισεκ. ευρώ δεν θα αυξηθεί.
Financial Times: Ουδείς πιστεύει ότι η άρση του waiver θα οδηγήσει στην κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών
Η έξοδος της Ελλάδας από το πρόγραμμα διάσωσης εντός του μήνα θεωρείται ως ένα πολύ σημαντικό βήμα προς τη λήξη της κρίσης στην πιο βεβαρυμένη οικονομία της ευρωζώνης. Όμως για τις ελληνικές τράπεζες, το τέλος του προγράμματος σημαίνει ότι θα είναι λίγο πιο δύσκολο για αυτές να διασφαλίσουν φθηνή πίστωση. Ο λόγος είναι ότι σύμφωνα με την πολιτική της ΕΚΤ, η Κεντρική Τράπεζα δεν θα δέχεται πλέον τα ελληνικά κρατικά ομόλογα και τα ομόλογα με εγγύηση Δημοσίου.
Έως τώρα μολονότι η Ελλάδα δεν διέθετε αξιολόγηση «επιπέδου επένδυσης», συμμετείχε στο πρόγραμμα της ΕΚΤ εξαιτίας του waiver που είχε αποφασισθεί.
Κανείς ωστόσο δεν πιστεύει ότι η άρση του waiver θα οδηγήσει στην κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών. Εάν οι τράπεζες επιθυμούν να συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση στα δάνεια με μηδενικό επιτόκιο της ΕΚΤ, μπορούν να καταθέτουν ως εγγύηση ομόλογα που ανήκουν στην επενδυτική βαθμίδα αντί για ομόλογα του δημοσίου. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ελαφρώς πιο ακριβά δάνεια με επιτόκιο 1,5% από την Τράπεζα της Ελλάδος μέσω του ELA.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας αναβαθμίστηκε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011 καθώς η χώρα πλησιάζει σε μία επιτυχημένη έξοδο από το πρόγραμμα του ESM ενώ η διαρκής οικονομική της ανάπτυξη ευνοεί τη βιωσιμότητα του χρέους, τονίζει το πρακτορείο Bloomberg σχολιάζοντας την αναβάθμιση της χώρας από τον οίκο Fitch.
“Η βιωσιμότητα του χρέους υποστηρίζεται επίσης από ένα ρεκόρ πρωτογενών πλεονασμάτων της κυβέρνησης, την προσδοκία μας για σταθερή αύξηση του ΑΕΠ, τα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα που θα ισχύσουν μέχρι το 2020 και κατά μία έννοια μειωμένοι πολιτικοί κίνδυνοι”, επισήμανε ο οίκος Fitch.
“Μετά τη λήξη του προγράμματος, η Ελλάδα χρειάζεται μια τέτοια αξιολόγηση τουλάχιστον από έναν Οίκο για να μπορεί να συμμετέχει στις χρηματοδοτικές διευκολύνσεις της ΕΚΤ για τις τράπεζες. Τα ομόλογά της επίσης γίνονται ελκυστικά σε περισσότερους επενδυτές, διευκολύνοντας την κυβέρνηση να ανακτήσει σταθερή πρόσβαση στις αγορές” σημειώνει το Bloomberg και προσθέτει: “Η αναβάθμιση του Fitch αποδεικνύει ότι ο Οίκος Αξιολόγησης δεν ανησυχεί τόσο για την απαισιόδοξη εκτίμηση του ΔΝΤ σχετικά με τις προοπτικές της χώρας. Σε σημεία της έκθεσης υπογραμμίζεται ότι η δημοσιονομική απόδοση της χώρας αναμένεται να συνεχιστεί και μετά τη λήξη του προγράμματος. Βεβαίως οι ελληνικές κυβερνήσεις θα πρέπει να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τις μεταρρυθμίσεις και να ακολουθούν την δημοσιονομική οδό που έχει ήδη συμφωνηθεί με τους πιστωτές για να καθησυχάζουν τους επενδυτές”.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι τα ελληνικά ομόλογα είναι ακόμη ευάλωτα σε εξωτερικούς κινδύνους, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη διατήρηση της δημοσιονομικής ατζέντας και την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Μεταξύ των οίκων αξιολόγησης, o Οίκος Moody’s δεν έχει αλλάξει την αξιολόγησή του από τον Φεβρουάριο, πολύ πριν την ολοκλήρωση της τελευταίας αξιολόγησης και την απόφαση του Ιουνίου. Αντιθέτως, ο S&P Global Ratings ήταν ο πρώτος οίκος που αντέδρασε μετά την απόφαση του Eurogroup και ανέβασε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας κατά μία βαθμίδα σε Β+.
Financial Times: Ο δρόμος για μία επιτυχημένη έξοδο από το πρόγραμμα είναι πλέον ανοιχτός
Οι FT αναφέρονται στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας από τον οίκο Fitch κατά δύο βαθμίδες από Β σε ΒΒ- με σταθερή προοπτική, λόγω των βελτιωμένων δημοσιονομικών και των σχέσεων με τους Ευρωπαίους πιστωτές. Οι αναλυτές επισήμαναν ότι μετά την επιτυχή τελευταία αξιολόγηση του προγράμματος, ο δρόμος για μία επιτυχημένη έξοδο από το πρόγραμμα είναι πλέον ανοιχτός. Προβάλλονται οι επισημάνσεις του Οίκου για βελτιωμένη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και για σημαντικές βελτιώσεις στα κρατικά δημοσιονομικά.
Οι FT υπογραμμίζουν την αναφορά του Fitch για πιο σταθερό εσωτερικό πολιτικό πλαίσιο αλλά για σημαντικά βελτιωμένες σχέσεις συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Ευρωπαίων πιστωτών, στοιχεία που μειώνουν τον κίνδυνο για μελλοντική αναστροφή των μέτρων που έχουν υιοθετηθεί σύμφωνα με το πρόγραμμα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
(Bloomberg) –Greece’s credit rating was raised by Fitch Ratings to the highest level since 2011 as the country approaches a successful exit from the ESM program and its sustained economic growth bodes well for debt sustainability.
“Debt sustainability is also underpinned by a track record of general government primary surpluses, our expectation of sustained GDP growth; additional fiscal measures legislated to take effect through 2020 and somewhat reduced political risks,” the agency said.
Geece’s bailout program ends on Aug. 20, which is also the last day that the European Central Bank will still accept Greek bonds as collateral for providing cheap funding to Greek lenders, and the country is expected to take some time to secure an investment grade rating as it tries to convince investors that normality is back.
Without a program, Greece needs that rating from at least one agency to be eligible for the ECB’s funding facilities for its banks. Investment grade would also make the nation’s sovereign bonds attractive to more investors, helping the government to regain sustainable access to markets.
Fitch upgraded Greece’s long-term foreign currency debt to BB- from B, showing that the agency isn’t that worried about the International Monetary Fund’s glum assessment of the country’s prospects.
“We expect fiscal performance to remain sound over the post-program period”, Fitch said in the report, adding that public finances are improving. “GDP growth is gathering momentum,” the rating agency said, forecasting a growth of 2 percent in 2018 and 2.3 percent in 2019.
With Greece exiting an eight-year period of bailout programs in just over a week, Greek governments must continue to implement reforms and stick to the fiscal path that has already been agreed with creditors to reassure investors.
“The domestic political backdrop has become somewhat more stable and the working relationship between Greece and European creditors has substantially improved, lowering the risk of a future government sharply reversing policy measures adopted under the ESM program,” Fitch said.
Greek bonds are still vulnerable to external risks which makes sticking to the fiscal agenda and implementing reforms even more important for securing investor confidence. Greek 10-year note yields hit their highest level since June 22 this week amid uncertainty around Italy.
Among the major rating companies, Moody’s Investors Service gives Greece the lowest grade and hasn’t changed its rating since February, well before the conclusion of the last bailout review and the decision in June by euro-area finance ministers for further debt relief measures for Greece. S&P Global Ratings was the first to act after the Eurogroup decision and it raised its rating by one notch to B+.
By Anna Isaac
(Telegraph) — President Tayyip Erdogan of Turkey has told his citizens to sell their savings held in euros and dollars and buy lira in order to prop up the lira, citing an “economic war” after the country’s currency has plummeted.
The value of the Turkish lira has dropped sharply, ramping up fears of a contagion effect across emerging markets that could damage the world economy.
The lira lost 12pc against the dollar on Friday following an escalation of the tensions between Turkey and America. The currency has shed 22pc of its value since late July.
Turkey’s currency woes now place it ahead of Argentina in terms of its weakening against the dollar this year. The lira has depreciated by almost 40pc in 2018, compared to the peso’s more than-30pc fall since the start of the year.
Salman Ahmed at Lombard Odier said that the Turkish central bank’s inaction in the face of a “credit-fuelled overheating of the economy” lay behind the downward forces acting on the lira and other assets.
As the currency has become cheaper, concerns about inflation -the buying power it holds – have mounted.
However, while Argentina sought to combat the sudden uptick in inflation by hiking interest rates to more than 40pc and seeking a bailout from the IMF to combat capital flight – when investors suddenly withdraw funds – Turkey has made no such steps.
Mr Erdogan has previously described himself as “an enemy of interest rates” and told state TV ahead of a speech on Friday that “we will not lose the economic war”.
Within hours of being sworn in this July, Mr Erdogan appointed his son-in-law, Berat Albayrak as finance minister, and granted himself sole power to appoint rate setters at the central bank.
The move further undermined investor confidence in the country, citing a lack of independent monetary policy.
A key meeting on July 24 saw the central bank hold rates steady rather than raise them to combat inflation.
Mr Ahmed said: “This latest bout of negative sentiment is partially a result of the central bank’s reluctance to commit to continued monetary tightening under Erdogan’s watchful eye.
Paul Greer at Fidelity International said dramatic interventions were now needed as Turkey faced a “downward spiral” of investor confidence.
These could include the appointment of “pragmatic technocrats” and severe fiscal austerity to address high debt levels.
An immediate “aggressive interest rate hike” was also needed, Mr Grier said, with something of the order of 1,000 basis points as seen in Argentina this year. Such a move would slow the country’s economy down, after it had overheated considerably.
Some economists have suggested that capital controls may be imposed; these are limits on the money that can move in and out of a country.
These alone will not be enough shore up the economy, but they might help address the problem of capital flight.
Turkey is just one of the emerging market economies experiencing “cooling growth momentum and higher inflationary pressures” according to Mr Grier, “all of which keeps investors on the backfoot”.
“These next few weeks are proof of the remarkable transition the country has undertaken from financial crisis to robust recovery,” Stergioulis said in an- emailed press statement, citing two upcoming events as evidence of the change.
In late August, Greece is exiting the last of three successive European financial assistance programs, ending more than eight years of special oversight by its Eurozone partners.
A few weeks later, in early September, Greece will host Thessaloniki International Fair (TIF), an annual, flagship trade fair in the northern city of Thessaloniki. More than 1,400 exhibitors and close to 300,000 visitors — almost 50 percent more visitors than just two years ago — are expected.
The growing success of the TIF is representative of Greece’s turnaround story, Stergioulis said.
Emerging from recession last year, the country’s economy is now growing at a 2 percent rate, led by an export boom. Last year, exports rose more than 13 percent to a record high of 29 billion euros (33.2 billion U.S. dollars) and are on track to set a new record this year, while foreign investment in Greece is back to pre-crisis levels.
“Greece is stepping up its privatizations drive, economic sentiment is at pre-crisis levels, and unemployment is steadily declining. After years of painful cutbacks, the Greek government budget is in surplus,” the official noted.
“Enterprise Greece supports the outward orientation of the Greek economy… Last year, Enterprise Greece organized Greek participation at 45 international exhibitions abroad, 30 training seminars on export procedures, and supported more than 1,100 small- and medium-sized businesses interested in exporting to foreign markets…This year it is organizing trade delegations to 57 international exhibitions, a quarter more than last year,” Stergioulis added. (1 euro = 1.15 U.S. dollars)
Μεγάλη αύξηση αφίξεων ξένων τουριστών στα ελληνικά αεροδρόμια καταγράφουν τα στοιχεία από την ΥΠΑ, τη Fraport και τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών για το επτάμηνο Ιανουαρίου- Ιουλίου. Συνολικά υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 3 εκατ. επιπλέον επιβάτες εξωτερικού διακινήθηκαν φέτος στην Ελλάδα ως και το τέλος Ιουλίου σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι συνολικές αφίξεις μπορεί να ξεπεράσουν και τα 33 εκατ., καθώς τόσο οι οδικές αφίξεις, όσο και η κρουαζιέρα κινούνται φέτος ανοδικά, συμπαρασύροντας και τα έσοδα.
Συγκεκριμένα, καταγράφεται μεγάλη αύξηση 13,7% στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2018 στις αφίξεις επιβατών εξωτερικού στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport, σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2017. Επιπλέον 1,5 εκατ. ξένοι επισκέπτες πέταξαν με απευθείας αεροπορικές πτήσεις από αεροδρόμια του εξωτερικού προς 14 ελληνικούς προορισμούς (2018 – 12,1 εκατ. 2017 – 10,6 εκατ).
Ακόμη υψηλότερη ήταν άνοδος για το ΔΑΑ «Ελ. Βενιζέλος» όπου οι αφίξεις επιβατών εξωτερικού ξεπέρασαν τα 9 εκατ. στο επτάμηνο, καταγράφοντας αύξηση 15%. Περισσότεροι από 1,2 εκατ. επιπλέον ξένοι επισκέπτες πέταξαν από αεροδρόμια του εξωτερικού προς την Αθήνα το 2018 ως και το τέλος Ιουλίου (2018 – 9,03 εκατ. 2017 – 7,85 εκατ.). Την ίδια στιγμή για πρώτη φορά οι επιβάτες εξωτερικού στο αεροδρόμιο «Ν.Καζαντζάκης» του Ηρακλείου ξεπέρασαν στο επτάμηνο τα 1,85 εκατ.
Πηγή: ΑΜΠΕ
Στο… συρτάρι του υπουργείου Εργασίας παραμένουν εννέα προγράμματα σχεδιασμένα για την καταπολέμηση συγκεκριμένων φαινομένων, όπως, για παράδειγμα, το brain drain, αλλά και προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε γεωγραφικής περιφέρειας, τα οποία αναμένεται να ενεργοποιηθούν τους επόμενους μήνες, με στόχο, έως το τέλος του έτους, το ποσοστό ανεργίας να «σπάσει» το φράγμα του 20%. Αναλυτικά, τα προγράμματα που έχουν σχεδιαστεί σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ αφορούν:
1. Παρέμβαση ένταξης στην αγορά εργασίας 10.000 ανέργων ηλικίας 29-64 ετών, σε δυναμικούς κλάδους της οικονομίας, με έμφαση στον αγροτοδιατροφικό, στον τεχνολογικό, καθώς και στους κλάδους πληροφορικής και επικοινωνιών. Περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση 120 ωρών, συμβουλευτική υποστήριξη, πιστοποίηση και πρακτική άσκηση σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, η οποία δεν θα υπερβαίνει τους πέντε μήνες.
2. Κατάρτιση και πιστοποίηση 10.000 ανέργων ηλικίας 29-64 ετών σε κλάδους που παρουσιάζουν προοπτικές ανάπτυξης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση 120 ωρών, συμβουλευτική υποστήριξη, πιστοποίηση και πρακτική άσκηση σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, η οποία δεν θα υπερβαίνει τους 5 μήνες.
3. Επιδότηση νέων θέσεων εργασίας για 15.000 ανέργους ηλικίας 18-29 ετών, με έμφαση στους πτυχιούχους. Η πρώτη φάση του προγράμματος περιλαμβάνει 10.000 νέους ανέργους και έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ αναμένεται η δεύτερη φάση με άλλους 5.000, κατά κύριο λόγο πτυχιούχους ΑΕΙ και ΤΕΙ, προκειμένου να απασχοληθούν σε νέες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, του ιδιωτικού ή κοινωνικού τομέα της οικονομίας.
4. Επιδότηση νέων θέσεων εργασίας για 6.000 ανέργους ηλικίας έως 35 ετών αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε μεταποιητικές/βιομηχανικές επιχειρήσεις. Το πρόγραμμα προβλέπει κατάρτιση των πτυχιούχων ανωτάτων ιδρυμάτων πανεπιστημιακού και τεχνολογικού τομέα και στη συνέχεια επιδοτούμενη πρόσληψή τους σε μεταποιητικές/βιομηχανικές επιχειρήσεις.
5. Ολοκληρωμένη παρέμβαση για 4.500 αποφοίτους λυκείου έως 29 ετών. Πρόκειται για πρόγραμμα κατάρτισης 200 ωρών για απασχόληση σε περίπου 10 επαγγελματικές ειδικότητες (τεχνικές και του τομέα των υπηρεσιών). Η διάρκειά του μπορεί να φθάνει και τους 14 μήνες, ενώ το ύψος επιχορήγησης θα ξεκινά από 360 ευρώ τον μήνα για κάλυψη μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους.
6. Επιδότηση 2.500 ανέργων για τη δημιουργία της δικής τους επιχείρησης σε δυναμικούς κλάδους της οικονομίας που ενσωματώνουν την καινοτομία.
7. Επαγγελματική κατάρτιση και επιδοτούμενη πρόσληψη 4.000 ανέργων στον κλάδο της εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) και στο εξαγωγικό εμπόριο.
8. Δράσεις κατάρτισης για 2.000 άτομα με αναπηρία. Η επιδότηση θα ανέρχεται μέχρι του ποσού των 700 ευρώ μηνιαίως για τους εργαζομένους με πλήρη απασχόληση και μέχρι του ποσού των 350 ευρώ (μηνιαίως) για τους εργαζομένους με μερική απασχόληση.
9. Πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας 2.300 ανέργων σε κέντρα φιλοξενίας προσφύγων για οκτώ μήνες.
Πηγή: Kathimerini.gr
Οι πρώτοι μήνες που θα ακολουθήσουν την έξοδο από το πρόγραμμα θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμοι καθώς τα μηνύματα που θα στείλει η κυβέρνηση θα επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την αξιοπιστία της εγχώριας οικονομικής πολιτικής και κατά συνέπεια το ύψος των επιτοκίων της αγοράς” προειδοποιεί το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής στην έκθεσή του για το 2ο τρίμηνο του 2018. “Θα πρέπει να περιοριστούν στο ελάχιστο οι κίνδυνοι που προέρχονται από τις πολιτικές πιέσεις που θα ασκηθούν για περισσότερο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και επιβράδυνση εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων μετά το τέλος του προγράμματος” αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Αλλά και ο Συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, Φραγκίσκος Κουτεντάκης, παρουσιάζοντας την έκθεση απηύθυνε ανάλογη σύσταση. Επισήμανε μάλιστα ότι “θα είμαστε στο στόχαστρο” και θα πρέπει να δίδεται προσοχή στα βήματα που θα ακολουθηθούν.
Ειδικά όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική στην έκθεση υπενθυμίζεται “ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι από φέτος μέχρι και το 2022 είναι διπλάσιοι από τον περσινό στόχο καθώς και ότι οι στόχοι αυτοί ορίζονται σε όρους πρωτογενούς πλεονάσματος και συνεπώς δεν επηρεάζονται από την ελάφρυνση των χρηματοδοτικών αναγκών που εξασφάλισε η απόφαση ρύθμισης του χρέους”.
Προσεκτική επιστροφή στις αγορές, ζημιά από το ΔΝΤ
Αναφορικά με την προσπάθεια της κυβέρνησης για επιστροφή στις αγορές, αναφέρθηκε ότι δεν πρέπει να γίνουν βεβιασμένες κινήσεις. “Πρέπει να είναι προσεκτική και καλοσχεδιασμένη η έξοδος” ανέφερε ο κ. Κουτεντάκης. Και τούτο όπως αναφέρεται στην έκθεση “δεδομένων τόσο της ύπαρξης σημαντικού ύψους ταμειακών αποθεματικών ασφαλείας όσο και των κινδύνων επιδείνωσης του επενδυτικού κλίματος σε περίπτωση σχετικά υψηλών επιτοκίων λόγω αναταραχών στις διεθνείς αγορές”.
Σε σχέση με το χρέος ο κ. Κουτεντάκης εκτίμησε ότι τα μέτρα που αποφασίστηκαν είναι θετικά, δίδοντας έμφαση στην απουσία αιρεσιμοτήτων σχετικά με την 10ετή παράταση, αλλά και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας για μεγάλο χρονικό διάστημα. “Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Eurogroup εμπεριέχει ένα στοιχείο αβεβαιότητας όσον αφορά τη διασφάλιση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του χρέους”.
Ωστόσο υπάρχει ένα “στοιχείο αβεβαιότητας” αναφορικά με τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του χρέους, όπως σημειώθηκε. Επισημάνθηκε επίσης ότι “οι μακροπρόθεσμες αμφιβολίες που εκφράζονται στην έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις αγορές και να καθυστερήσουν την αναβάθμιση των ελληνικών τίτλων από τους οίκους αξιολόγησης”.
Επισημαίνεται όμως και ότι η ανάλυση βιωσιμότητας που εμπεριέχεται στην πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ χαρακτηρίζει το χρέος βιώσιμο μέχρι το 2038 στο βασικό σενάριο, έναν μάλλον εκτεταμένο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα είκοσι χρόνων.
Μικρό το υπερπλεόνασμα του 2018
Αναφορικά με το πρωτογενές πλεόνασμα του 2018 ο κ. Κουτεντάκης παρουσίασε εκτιμήσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής που ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό με τον τρόπο που μετράται το πρωτογενές πλεόνασμα σε όρους μνημονίου και δείχνουν αύξηση των επιδόσεων σε σχέση με το 2017 το πρώτο εξάμηνο κατά 600 εκατομμύρια ευρώ. Ο λόγος για μία επίδοση η οποία εκτιμήθηκε ως θετική, αλλά όχι ως ιδιαίτερα εντυπωσιακή.
Σημειώνεται ότι πέρυσι το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία σε 1,224 δισ. ευρώ και φέτος σε 1,837 δισ. ευρώ. Ωστόσο πέρυσι έκλεισε σε πρωτογενές πλεόνασμα 4% του ΑΕΠ και φέτος ο στόχος είναι λίγο πάνω από το 3,5% του ΑΕΠ, γεγονός που δείχνει ότι το περιθώριο που (προς το παρόν) διασφαλίζεται για παροχές είναι περιορισμένο…
Εκτέλεση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης, Ιανουάριος-Ιούνιος, εκατ. ευρώ
|
|
2017 |
2018 |
Διαφορά |
|
Κρατικός Προϋπολογισμός |
|||
|
Καθαρά Έσοδα Κρατικού Προϋπολογισμού |
22.175 |
21.978 |
-196 |
|
Φορολογικά Έσοδα |
19.010 |
19.312 |
302 |
|
Μη Φορολογικά και μη Τακτικά Έσοδα συμπερ/νων των Αποκρατικοποιήσεων |
4.171 |
3.648 |
-523 |
|
Επιστροφές φόρων |
1.842 |
2.229 |
387 |
|
Έσοδα ΠΔΕ |
836 |
1.248 |
411 |
|
Δαπάνες Κρατικού Προϋπολογισμού |
23.771 |
24.278 |
507 |
|
Πρωτογενείς δαπάνες |
19.330 |
20.387 |
1.057 |
|
Τόκοι |
3.533 |
2.935 |
-598 |
|
Δαπάνες ΠΔΕ |
908 |
956 |
48 |
|
Επίπτωση υποχρεώσεων παρελθόντων ετών |
-799 |
-658 |
141 |
|
Πρωτογενές αποτέλεσμα Κρατικού Προϋπολογισμού |
1.137 |
-23 |
-1.160 |
|
Νομικά Πρόσωπα εκτός Κρατικού Προϋπολογισμού |
|||
|
Έσοδα |
4.386 |
4.493 |
107 |
|
εκ των οποίων μεταβιβάσεις |
2.119 |
2.341 |
223 |
|
Δαπάνες |
3.480 |
3.383 |
-97 |
|
εκ των οποίων τόκοι |
213 |
190 |
-23 |
|
Πρωτογενές Αποτέλεσμα Νομικών προσώπων |
1.119 |
1.300 |
181 |
|
Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) |
|||
|
Έσοδα |
2.465 |
3.042 |
576 |
|
εκ των οποίων μεταβιβάσεις |
1.373 |
1.910 |
537 |
|
Δαπάνες |
2.587 |
2.798 |
211 |
|
εκ των οποίων τόκοι |
31 |
28 |
-4 |
|
Πρωτογενές Αποτέλεσμα ΟΤΑ |
-90 |
271 |
361 |
|
Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟKA) |
|||
|
Έσοδα |
20.606 |
21.282 |
676 |
|
εκ των οποίων μεταβιβάσεις |
10.112 |
10.318 |
206 |
|
Δαπάνες |
19.485 |
20.514 |
1.029 |
|
εκ των οποίων τόκοι |
2 |
1 |
-1 |
|
Πρωτογενές Αποτέλεσμα ΟKA |
1.124 |
770 |
-355 |
|
Πρωτογενές Αποτέλεσμα Γενικής Κυβέρνησης |
|||
|
Πρωτογενές Αποτέλεσμα Γενικής Κυβέρνησης (μη ενοποιημένο) |
3.290 |
2.318 |
-972 |
|
Ενδοκυβερνητικοί τόκοι |
-435 |
-541 |
-106 |
|
Επίπτωση μεταβολής ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων |
-323 |
596 |
919 |
|
Μεταφορά εσόδων από ANFA και SMP |
-345 |
-314 |
30 |
|
Έσοδα αποκρατικοποιήσεων |
-963 |
-222 |
741 |
|
Ενοποιημένο Πρωτογενές Αποτέλεσμα Γενικής Κυβέρνησης με προσαρμογές |
1.224 |
1.837 |
613 |
|
Πηγή: Εκτέλεση προϋπολογισμού Κράτους και Γενικής Κυβέρνησης, εκτιμήσεις ΓΠΚΒ |
|||
“Αγκάθια” η ανεργία και ο χαμηλός πληθωρισμός
Παρουσιάζοντας τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας ο κ. Κουτεντάκης αναφέρθηκε στις θετικές εξελίξεις στο πεδίο της απομείωσης των κόκκινων δανείων, της αργής μείωσης των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Κράτους προς ιδιώτες και στην εκτέλεση του προϋπολογισμού. Ωστόσο, μίλησε για δύο αγκάθια: για τη μικρή μείωση της ανεργίας το πρώτο τρίμηνο αλλά και για τη χαμηλή πορεία του πληθωρισμού το ίδιο διάστημα.
Ρευστότητα και παραγωγικότητα στο κόκκινο
Το βασικότερο μεσοπρόθεσμο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται ότι θα είναι η ρευστότητα. Η απουσία χρηματοδότησης των επενδύσεων θα έχει επιπτώσεις στο ΑΕΠ. Επισήμανε ότι πρέπει να βρεθούν άλλες πηγές χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τη μελέτη αν δεν ενισχυθεί η ρευστότητα, “όπως έχουν δείξει διεθνείς μελέτες (π.χ. ΔΝΤ), η απουσία τραπεζικής χρηματοδότησης οδηγεί σε χαμηλότερους ρυθμούς μεγέθυνσης και πιο αναιμική ανάκαμψη κατά την οποία επηρεάζονται αρνητικά οι επιχειρήσεις, οι κλάδοι και οι δραστηριότητες (π.χ. επενδύσεις) που βασίζονται σε εξωτερική χρηματοδότηση”.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ένα από τα βασικότερα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας είναι ότι θα αυξηθούν οι πιέσεις για ενίσχυση των εισαγωγών, αντισταθμίζοντας έτσι τα οφέλη που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα με τη μορφή της αύξησης των εξαγωγών.
Έθεσε ζήτημα πορείας της παραγωγικότητας της οικονομίας η οποία επηρεάζεται πάρα πολύ από τις συνεχείς πιέσεις που δέχθηκε το πεδίο της παραγωγικότητας της εργασίας.
Η χώρα μας είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση όπου η μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας οφείλεται στην ταχύτερη μείωση των μισθών από την παραγωγικότητα, αναφέρεται στην έκθεση όπου παράλληλα τονίζεται πως η εξέλιξη αυτή ίσως να βοήθησε στην ενίσχυση των εξαγωγών αγαθών (αν και όχι υπηρεσιών) στην περίοδο της κρίσης. Μακροχρόνια όμως, ένα σενάριο συνεχούς μείωσης της παραγωγικότητας με τους μισθούς να συμπιέζονται όλο και περισσότερο προκειμένου να διατηρηθεί χαμηλά το μοναδιαίο κόστος εργασίας, δεν είναι βιώσιμο.
Αντίθετα, η μακροχρόνια οικονομική μεγέθυνση και η αντιμετώπιση μακροοικονομικών ανισορροπιών απαιτούν τη σταθερή αύξηση της παραγωγικότητας, ο ρυθμός μεταβολής της οποίας θα πρέπει να αποτελεί το όριο αυξήσεων στους μισθούς.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Κουτεντάκης, ενώ υπήρχε κατακρήμνιση των μισθών από την αρχή της κρίσης με σημαντικό όφελος σε όρους κόστους, αυτές οι θυσίες αντισταθμίστηκαν από την αντίστοιχη επιδείνωση της παραγωγικότητας του εργατικού δυναμικού.
Ως αποτέλεσμα, τα συνολικά οφέλη είναι σχετικά χαμηλά. Επισήμανε ότι η Ελλάδα είναι το μόνο κράτος στο οποίο η παραγωγικότητα της εργασίας μειώθηκε. Και αυτό το ερμήνευσε ως αποτέλεσμα της φυγής εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, αλλά και λόγω της απουσίας επενδύσεων.
Αδυναμίες στον κρατικό μηχανισμό υποδηλώνουν τα καταστροφικά γεγονότα στην Αττική
Ένας βασικός παράγοντας που θα οδηγήσει στην αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας είναι ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχει το κράτος προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, αναφέρει το γραφείο Προϋπολογισμού.
Κάνει σαφές ότι “τα πρόσφατα καταστροφικά γεγονότα στην Αττική (πλημμύρες στη Μάνδρα, πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική) που οδήγησαν σε απώλεια ανθρώπινων ζωών υποδηλώνουν την ύπαρξη αδυναμιών στον κρατικό μηχανισμό”. Πέρα από τα προβλήματα στην οργάνωση και λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών πολλά από αυτά τα προβλήματα οφείλονται και στις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού κράτους όπως η έλλειψη εθνικού κτηματολογίου και κατάλληλου χωροταξικού σχεδιασμού”. Επισημαίνεται ότι συνολικά, ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση των υπηρεσιών της κεντρικής διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, των δημόσιων επιχειρήσεων και των ανεξάρτητων ρυθμιστικών αρχών αποτελεί προαπαιτούμενο για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του κράτους, τη διασφάλιση της καλύτερης λειτουργίας των αγορών και την ενίσχυση της συνολικής παραγωγικότητας της οικονομίας. Κάτι τέτοιο θα έχει ως αποτέλεσμα, πέρα από την προστασία των συμφερόντων των πολιτών, την ουσιαστική άνοδο του μακροπρόθεσμου δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας, καθώς η ποιότητα της διακυβέρνησης και η αποτελεσματικότητα των κρατικών θεσμών συνδέονται με υψηλότερο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης”.
Στο πεδίο του κοινωνικού προϋπολογισμού o κ. Κουτεντάκης ερμήνευσε ένα μέρος της μειωμένης δαπάνης του ΕΦΚΑ ως αποτέλεσμα του γεγονότος ότι ο αρχικός υπολογισμός των αναγκών για νέες συντάξεις ήταν μεγαλύτερος του τελικού αποτελέσματος (καθώς πολλές από τις αιτήσεις για σύνταξη τελικά αποδείχθηκε ότι δεν πρέπει να εκκαθαριστούν καθώς δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις).
Επιπλέον στη μελέτη υπάρχουν ειδικές αναφορές για το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την έκθεσή του με κριτική για τη στάση που κρατά.
Αύξηση κατώτατου μισθού
Σχετικά με τον κατώτατο μισθό κι ερωτηθείς σχετικά με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης περί αύξησής του ο κ. Κουτεντάκης ανέφερε ότι πρέπει να συμβαδίζει, δηλαδή να μην ξεπερνά την πορεία της παραγωγικότητας. Ωστόσο, καθώς λαμβάνονται υπόψη μέσοι όροι, άφησε να εννοηθεί ότι δεν πειράζει αν π.χ. για μία χρονιά είναι μεγαλύτερη η αύξηση, αρκεί ο κανόνας να τηρείται σε βάθος χρόνου. Διότι, όπως είπε την προηγούμενη 10ετία αυτό δεν συνέβη και οι αυξήσεις ήταν πολύ μεγάλες.
Συντάξεις
Σε ερώτημα για το αν θα αναστραφεί η περικοπή των συντάξεων, απέφυγε να πάρει θέση, επαναλαμβάνοντας ότι οι πρώτοι μήνες μετά το πρόγραμμα θα είναι πολύ κρίσιμοι (σ.σ. στα σενάρια που αναμένεται να ξεδιπλωθούν το φθινόπωρο περιλαμβάνεται σύμφωνα όσα έχουν γίνει γνωστά μέσω πληροφοριών, ακόμη και η μερική εφαρμογή του μέτρου).
Πηγή: Capital.gr